Mendix - wstęp

Mendix to platforma low-code znajdująca się obecnie w posiadaniu firmy Siemens. 

O co chodzi z tym całym low-code (LC) i i czemu w 2026 roku nie lepiej jest zvibekodować backendu i frontendu aplikacji?

W większości projektów robimy te same rzeczy. Prawdopodobnie będziemy potrzebowali takich elementów aplikacji webowej, jak:

• Łączenie się do zewnętrznych API
• Tworzenia bazy danych i wystawiania jej w formie API (przydałby się też jakiś ORM)
• Tworzenia logowania  
• Zaawansowanych opcji security, między innymi RBAC
• Tworzenia widoków dla encji i list, oraz operacji CRUD
• Tworzenia nawigacji
• Tłumaczenia

Dodatkowo, musimy w miarę dynamicznie reagować na zmiany modelu bazy, poprawiając wtedy jednocześnie backend i frontend.

W tradycyjnym podejściu, tworzymy 2 aplikacje - frontend i backend. W nowszym (a w zasadzie, w odkrytym na nowo), można utworzyć kulawy backend we frameworku typu Next i dodać do niego frontend w tej samej aplikacji. Pod koniec 2025 roku pojawiło się wiele podatności w komponentach backendowych w Next i React. 

Podejście tworzenia REST API wymaga dobrej komunikacji i zrozumienia aplikacji, szczególnie gdy pracuje przy nim kilka osób. Wszystko, co jest wysyłane do backendu, musi być zrozumiałe przez backend. Przykładowo, jeśli w aplikacji mamy słowniki, muszą być one wysyłane i odsyłane w taki sam sposób. W wielu aplikacjach w których pracowałem, powodowało to ogromną ilość problemów. Przykładowo, możliwe było wysłanie do backendu wartości słownika, która nie była w słowniku, albo wysyłaliśmy żądanie do backendu, a ten nie zawsze zwracał prawidłowe wartości.

Tworzenie aplikacji w taki sposób jest baaardzo żmudne i często podczas testowania wychodzą jakieś błędy na styku API. Innym problemem są migracje baz danych, które trzeba wprowadzać setki razy nawet wtedy, gdy aplikacja nie została jeszcze wydana na produkcję.

Jest to szczególnie trudne do zrozumienia dla osób nietechnicznych. 

Podejście Mendixa 

Mendix to platforma oferująca zupełnie inne podejście niż standardowe programowanie. Edytor Studio Pro, na bazie Eclipse, oferuje zaawansowany edytor modelu bazy danych. Następnie wszystko, co możemy używać w naszej aplikacji, musi zawierać się w bazie. Chcesz listę pól w selectboxie? Musi ona być w bazie. 

Chcesz dodać pole do Twojej encji? Nic prostszego, edytujesz model aplikacji i od razu widzisz zmianę.  

 

Z modelu aplikacji możesz jednym kliknięciem wygenerować CRUDY, wraz z zaawansowanymi opcjami filtrowania. Jest to na tyle szybkie, że można by się umówić na krótkie demo z klientem i w tym czasie stworzyć dużą część szkieletu aplikacji. 

Microflow, Nanoflow, Workflow

 

W standardowym projekcie frontendowym praca przebiega tak:

Użytkownik chce, by przycisk coś robił. Dodajemy wtedy przycisk w jakimś template typu JSX, podłączamy pod niego naszą customową funkcję w JS/TS i robimy coś po jego naciśnięciu. Dla frontendowca to chleb powszedni, dla osoby nietechnicznej, czarna magia.

W Mendix tworzymy aplikację klikając po elementach. Przeciągamy przycisk z panelu bocznego, dodajemy do niego konfigurację i podłączamy do niego Microflow lub Nanoflow. Są to po prostu funkcje, które działają na backendzie lub frontendzie.

 

Flow może mieć swoje parametry (na obrazku powyżej Content), a następnie wykonuje on akcje wybierane z bocznego panelu. Przykładowo, możemy zwalidować wartość, policzyć coś w pętli i następnie zwrócić wartość.

Czy jest to dziecinnie proste? Otóż nie, ponieważ musimy wiedzieć co chcemy zrobić i w zasadzie jest to programowanie, tylko w formie bardziej wizualnej. Znacznie łatwiej jest jednak pokazać na takim przykładzie osobie nietechnicznej, co robi każdy flow.  

Takie przeciąganie bloczków kojarzy się nieco z IBM BPM. 

Tworzenie microflow walidacji wygląda tak:

 

Sprawdzamy pole, jeśli jest ono nieprawidłowe, to ustawiamy komunikat błędu i zmienną globalną dla microflow isValid na false. Jeśli jest prawidłowe, przechodzimy dalej. Wygląda to żmudnie i takie jest, ale Mendix oferuje tworzenie takich walidacji automatycznie. 

Problemy

Podczas zabawy Mendixem trafiłem niestety na bardzo dużo problemów, jednak być może wynikają one z tego, że pracowałem na MacOS, dla którego nie ma wersji stabilnej dla Studio Pro. Aplikacja raz działa, raz pokazuje puste panele, nowsze wersje nie chcą się włączać albo mają poważne błędy UX. Być może dla Windows działa to lepiej.