Spiral dynamics to model opisuj膮cy rzeczywisto艣膰, oparty na badaniach Clare W. Grave i nast臋pnie dopracowany przez Dona Becka oraz Christophera Cowana.
Jego podstaw臋 stanowi膮 kolory odpowiadaj膮ce vMemom (memom warto艣ci). Vmeme to value meme, system warto艣ci, filtr, przez kt贸ry postrzegamy 艣wiat.
馃寠Poziom I, pierwsza fala
- Be偶owy: Instynktowne przetrwanie i zaspokajanie podstawowych potrzeb biologicznych. (przetrwanie)
- Fioletowy: Magiczne my艣lenie, mistycyzm i ochrona bezpiecze艅stwa w ramach plemienia oraz rodziny. (po艣wi臋cenie dla rodziny)
- Czerwony: Egocentryczna ekspresja si艂y, dominacja i natychmiastowe d膮偶enie do w艂adzy. (dominowanie)
- Niebieski: Bezwzgl臋dne przestrzeganie zasad, porz膮dek, moralno艣膰 i wy偶szy cel. (po艣wi臋cenie dla prawa i porz膮dku)
- Pomara艅czowy: Osi膮gni臋cia, pragmatyzm, innowacyjno艣膰 i d膮偶enie do sukcesu materialnego. (osi膮ganie)
- Zielony: Empatia, r贸wno艣膰, warto艣ci wsp贸lnotowe i ochrona praw cz艂owieka. (po艣wi臋cenie dla r贸wno艣ci i relacji)
馃寠馃寠Poziom II, druga fala
- 呕贸艂ty: Elastyczne my艣lenie systemowe, integracja wiedzy i zrozumienie z艂o偶ono艣ci 艣wiata. (pojmowanie)
- Turkusowy: Holistyczna 艣wiadomo艣膰 po艂膮czonych ekosystem贸w i troska o globaln膮 ca艂o艣膰. (po艣wi臋cenie dla holistycznej jedno艣ci)
- Koralowy: Teoretyczny poziom 艂膮cz膮cy zaawansowan膮 艣wiadomo艣膰 ze specyficzn膮 ekspresj膮 jednostki. Jeszcze nie jest poznany
Ten system mo偶na w pewnym stopniu por贸wna膰 do piramidy potrzeb Maslova.
Na poziomie I, przechodzimy od po艣wi臋cania si臋 na rzecz grupy, do zabierania, zajmowania si臋 tylko swoimi potrzebami.
Przedstawiciele poszczeg贸lnych vMem贸w raczej si臋 nie kochaj膮. Organizacja typu orange (w sensie 偶e pomara艅czowa a nie ten Orange), jest naturalnym wrogiem organizacji zielonej, bo mo偶e niszczy膰 艣rodowisko.
W tym modelu widz臋 ciekaw膮 ewolucje charakteru cz艂owieka. Na pocz膮tku jeste艣my w pe艂ni zale偶ni od rodziny. Ludzie pro艣ci, 偶yj膮cy swoje 偶ycie w ma艂ych spo艂eczno艣ciach, nigdy nie wychodz膮 poza Fiolet, Czerwie艅 i Niebieski. Znam wiele os贸b 艣wietnie operuj膮cych na pomara艅czowym, a raczej niewielu spo艂ecznik贸w na poziomie zielonym. Poszczeg贸lnym elementom tej helisy trudno jest si臋 porozumie膰.
We藕my na przyk艂ad prost膮 zasad臋 z艂贸w i wypu艣膰, promowan膮 w w臋dkarstwie. Je艣li ryba stanowi dla cz艂owieka szanse na prze偶ycie (be偶owy) albo trofeum kt贸rym chce si臋 pochwali膰 (czerwony), albo pragmatyczny zwrot pieni臋dzy za op艂acon膮 kart臋 w臋dkarsk膮 (pomara艅czowy), b臋dzie jej trudno zrozumie膰 zasad臋 wyznaczon膮 przez poziom zielony.
Podobnie, je艣li komu艣 ledwo wystarcza na prze偶ycie, albo uwa偶a 偶e do wszystkiego doszed艂 sam, to naturaln膮 dla niego rzecz膮 b臋dzie kombinowanie z przenoszeniem firmy do innego kraju gdzie s膮 ni偶sze podatki. Spo艂ecze艅stwa skandynawskie z kolei s膮 (w teorii, bo w praktyce bywa r贸偶nie), dumne z tego 偶e p艂ac膮 du偶e podatki i maj膮 艂adn膮 infrastruktur臋.
Firmy, partie czy jednostki operuj膮ce na poziomie 偶贸艂tym s膮 trudne do znalezienia. O komunikacji na poziomie 偶贸艂tym m贸wi ksi膮偶ka "Porozumienie bez przemocy".
Przedstawiciele pierwszej fali uwa偶aj膮, 偶e jest tylko jedna racja i to w艂a艣nie ich jest w艂a艣ciwa. W drugiej fali, osoby, spo艂ecze艅stwa i firmy s膮 艣wiadome tego, 偶e r贸偶ne hierarchie warto艣ci mog膮 wsp贸艂pracowa膰 ze sob膮, o ile s膮 zdrowe.
Fazy zmian
Przej艣cia do wy偶szego poziomu odbywaj膮 si臋 w czterech fazach:
- Faza alfa - jest bezpiecznie i dostatnio, nie trzeba nic zmienia膰
- Faza beta - pojawia si臋 kryzys, stare metody nie dzia艂aj膮, nie pomaga te偶 robienie wi臋cej tego samego
- Faza gamma - za艂amanie starego systemu warto艣ci, niemo偶liwe jest naprawianie starego porz膮dku
- Faza delta - transformacja, przej艣cie do nowego systemu warto艣ci, albo utworzenie nowego
Na ka偶dym z poziom贸w mo偶emy by膰 w jednym z 3 stan贸w
- Closed - Aktywna obrona i dogmatyzm. Silny l臋k lub poczucie zagro偶enia.
- Arrested - Komfort i pasywno艣膰. Rezygnacja z dalszego rozwoju na rzecz stabilizacji.
- Open - gotowy do zmiany
馃♂️Spiral wizards
Zmiana a IT
Pracuj膮c w bran偶y IT od ponad 10 lat widzia艂em ju偶 2 za艂amania, przej艣cia do czego艣 nowego.
Pierwszym by艂o odej艣cie od modelu zarz膮dzania typu Waterfall, czyli robienia bardzo rozbudowanych dokumentacji jakiej艣 aplikacji i nast臋pnie programowanie jej przez d艂ugi czas. Nast臋pnie okazywa艂o si臋, 偶e klient chcia艂 czego艣 zupe艂nie innego.
Paradygmat zmieni艂 si臋 na Scrum i Agile, czyli robienie aplikacji po trochu, jednak to tak偶e przynios艂o kolejne problemy. W wielu projektach s艂ysza艂em, 偶e "to nie by艂 prawdziwy scrum".
Drugie przej艣cie odbywa si臋 dzisiaj, gdy wychodzimy z paradygmatu 偶e kod jest "pisany", drobiazgowo sprawdzany i poprawiany, na rzecz jego pe艂nej generacji za pomoc膮 AI. Trzymamy si臋 nadal cz臋艣ci starych metod, troch臋 jakby w najnowszym samolocie nadal robi膰 poszycie z p艂贸tna, ale zmiany wci膮偶 post臋puj膮.
Niestety wiele os贸b pozosta艂o w poprzednim paradygmacie, przekrzykuj膮c si臋 na Linkedinie czyje diagramy s膮 lepsze albo kto wi臋cej razy przeczyta艂 kod Angulara. Wida膰 tam jaskrawo szczeg贸lnie osoby w stanie zamkni臋tym.
Polecam Ci te偶 bardzo prost膮 ksi膮偶k臋 na temat zmiany, "Kto zabra艂 m贸j ser" Spencera Johnsona.
https://selfmastery.pl/zrozumiec-ludzka-nature-model-dynamiki-spiralnej
