🔵🌊Spiral dynamics - Pierwsza fala - Niebieski

U Gravesa oznaczony jest jako D-Q 

Poprzedni poziom < czerwony

Kolor niebieski symbolizuje niebo  

Esencją niebieskiego poziomu wartości jest stwierdzenie - "Zostaniemy ocaleni" oraz "Poświęcam to co doczesne, w zamian za wieczną nagrodę".  Podobnie, jak poziomy fioletowy, zielony i turkusowy, opiera się na poświęceniu. 

Poziom niebieski może być oparty na religii, ideologii, biurokracji, nacjonalizmie czy doktrynie wojskowej. 

Środowisko

Niebieski dominuje w społecznościach, które wyróżniają się już pewną stabilizacją. Jednym z rozwiązań na prawidłowe funkcjonowanie takiego społeczeństwa, jest wtłoczenie ludzi w ściśle określone role oraz narzucenie praw i norm społecznych. Dwa systemy norm obecne przy poziomie Niebieskim, to 10 przykazań i Kodeks Hammurabiego. 

Na poziomie niebieskim rozwiązaniem nieporządku jest podporządkowanie się wspólnemu systemowi zasad, autorytetowi lub wyższemu porządkowi.

Na poziomie fioletowym, ważne było, czy jesteśmy częścią tej samej rodziny lub klanu, a na niebieskim, to, czy śpiewamy te same pieśni religijne i wyznajemy tą samą religię. Perspektywa innych jest odrzucana jako błędna, niemoralna lub niebezpieczna.  

Ten poziom literacko kojarzy mi się z książkami Sienkiewicza, gdzie albo walczyło się pod boskim sztandarem, albo ginęło się jako Saracen. Widoczne jest odczłowieczanie wroga, zresztą popularne do dzisiaj.  

Społeczeństwo zachodnie obecnie często szydzi z takiej formy organizacji, jednak ta faza spirali jest nadal często obecna. 

Pozytywne strony niebieskiego systemu wartości to:

• odpowiedzialność
• dyscyplina
• uczciwość
• lojalność
• zdolność do odkładania gratyfikacji
• tworzenie stabilnych instytucji 

Ludzie

Na poziomie niebieskim, ludzie widzą świat czarno-biało. Istnieje albo dobro, albo zło. Jeśli nie jesteś z nami, jesteś najgorszym wrogiem. 

Ważni są przedstawiciele wyznawanego kościoła, jak proboszczowie, imamowie czy rabini. Poszczególne jednostki gotowe są do wyrzeczeń, takich jak post czy umartwianie. Ludzie potrafią dokonywać wielkich czynów i skromnie przyznawać, że zrobili to z Bożą pomocą. 

Na poziomie niebieskim często powstają społeczeństwa kastowe lub hierarchiczne. Ludzie akceptują swoje miejsce w hierarchii i w niektórych przypadkach, mogą awansować na jej wyższy szczebel. 

Wartości

Podstawową wartością jest utrzymanie obecnego porządku. Moralność utrzymywana jest przez prawa tworzone przez społeczność oraz maksymy przekazywane z pokolenia na pokolenie. 

Niebieski często wzmacnia patriotyzm przez podkreślenie obowiązku wobec narodu, państwa i wspólnoty. Amerykanie wierzą (lub wierzyli), że ich kraj jest najlepszy na świecie i nie ma z tym dyskusji. 

Minusami poziomu niebieskiego są ksenofobia, nietolerancja wobec odmiennych poglądów oraz utrwalanie sztywnych ról społecznych. Zmiany są trudne, bo nie wiadomo, czy wpiszą się w obecne kodeksy. 

Zachowania

Wyznawane normy są absolutne, a za ich łamanie grozi szereg sankcji, od potępienia  społecznego po formalne kary. W nowoczesnym wydaniu, społeczny lincz lub ostracyzm, historycznie mogło być to wygnanie lub surowe kary religijne. Ważne są ceremonie, a rząd potrafi być autorytarny. Społeczeństwo niebieskie rządzi za pomocą wstydu i (często udawanego) oburzenia. 

Organizacja z naciskiem na niebieski

Stawiają na porządek, zasady, hierarchię i przewidywalność. Sukces wynika w nich z przestrzegania reguł, a nie z siły czy innowacyjności. Dominują procedury, wiele poziomów zatwierdzania nawet błahych czynności oraz polityki firmy. 

Firmy takie dają stabilne stanowisko pracy i powtarzalność, mogą się dobrze skalować. Taka rozbudowana struktura niezbyt dobrze sprawdza się jednak w warunkach częstych zmian i konieczności dostosowywania do rynku. Częste jest marnotrawienie czasu i zasobów, jeśli nie pasują do obecnej procedury. 

Frederic Laloux zauważył, że firmy na takim poziomie wartości często stosują różne uniformy dla poszczególnych grup pracowników. 

Organizacje czy to prywatne, czy rządowe, mogą wymagać od kandydatów spełnienia specyficznych warunków, jak dyplom wyższej "prestiżowej" uczelni lub doświadczenie na podobnym stanowisku w podobnej firmie. 

Niebiesko-pomarańczowy 

Przejście na poziom pomarańczowy jest możliwe, gdy ludzie zaczynają kwestionować tradycję i skupiają się bardziej na wynikach, niż na szeroko pojętej etyce. Innowatorzy i osoby skupione na wynikach dostrzegają, że skostniała struktura nie służy ich sukcesowi. Firmy zaczynają mierzyć performance, wprowadzają KPI i mierzą efektywność zespołów.  

Główne źródło

Don Beck i Christopher Cowan - Spiral Dynamics 

Źródło dodatkowe 

Frederic Laloux - Pracować inaczej - Autor opisuje ten poziom jako Bursztynowy