🔵🌊Spiral dynamics - Pierwsza fala - Niebieski

Poprzedni poziom < czerwony

Esencją niebieskiego poziomu wartości jest stwierdzenie - "Zostaniemy ocaleni" oraz "Poświęcam to co doczesne, w zamian za wieczną nagrodę".  Podobnie, jak poziomy fioletowy, zielony i turkusowy, opiera się na poświęceniu. 

Poziom niebieski może być oparty na religii, ideologii, biurokracji, nacjonalizmie czy doktrynie wojskowej. 

Środowisko

Niebieski dominuje w społecznościach, które wyróżniają się już pewną stabilizacją. Jednym z rozwiązań na prawidłowe funkcjonowanie takiego społeczeństwa, jest wtłoczenie ludzi w ściśle określone role oraz narzucenie praw i norm społecznych. Dwa systemy norm obecne przy poziomie Niebieskim, to 10 przykazań i Kodeks Hammurabiego. 

Na poziomie niebieskim rozwiązaniem nieporządku jest podporządkowanie się wspólnemu systemowi zasad, autorytetowi lub wyższemu porządkowi.

Na poziomie fioletowym, ważne było, czy jesteśmy częścią tej samej rodziny lub klanu, a na niebieskim, to, czy śpiewamy te same pieśni religijne i wyznajemy tą samą religię. Perspektywa innych jest odrzucana jako błędna, niemoralna lub niebezpieczna.  

Ten poziom literacko kojarzy mi się z książkami Sienkiewicza, gdzie albo walczyło się pod boskim sztandarem, albo ginęło się jako Saracen. Widoczne jest odczłowieczanie wroga, zresztą popularne do dzisiaj.  

Społeczeństwo zachodnie obecnie często szydzi z takiej formy organizacji, jednak ta faza spirali jest nadal często obecna. 

Pozytywne strony niebieskiego systemu wartości to:

• odpowiedzialność
• dyscyplina
• uczciwość
• lojalność
• zdolność do odkładania gratyfikacji
• tworzenie stabilnych instytucji 

Ludzie

Na poziomie niebieskim, ludzie widzą świat czarno-biało. Istnieje albo dobro, albo zło. Jeśli nie jesteś z nami, jesteś najgorszym wrogiem. 

Ważni są przedstawiciele wyznawanego kościoła, jak proboszczowie, imamowie czy rabini. Poszczególne jednostki gotowe są do wyrzeczeń, takich jak post czy umartwianie. Ludzie potrafią dokonywać wielkich czynów i skromnie przyznawać, że zrobili to z Bożą pomocą.  

Wartości

Podstawową wartością jest utrzymanie obecnego porządku. Moralność utrzymywana jest przez prawa tworzone przez społeczność oraz maksymy przekazywane z pokolenia na pokolenie. 

Niebieski często wzmacnia patriotyzm przez podkreślenie obowiązku wobec narodu, państwa i wspólnoty. Amerykanie wierzą (lub wierzyli), że ich kraj jest najlepszy na świecie i nie ma z tym dyskusji. 

Minusami poziomu niebieskiego są ksenofobia, nietolerancja wobec odmiennych poglądów oraz utrwalanie sztywnych ról społecznych. Zmiany są trudne, bo nie wiadomo, czy wpiszą się w obecne kodeksy. 

Zachowania

Wyznawane normy są absolutne, a za ich łamanie grozi szereg sankcji, od potępienia  społecznego po formalne kary. W nowoczesnym wydaniu, społeczny lincz lub ostracyzm, historycznie mogło być to wygnanie lub surowe kary religijne. Ważne są ceremonie, a rząd potrafi być autorytarny. Społeczeństwo niebieskie rządzi za pomocą wstydu i (często udawanego) oburzenia. 

Organizacja z naciskiem na niebieski

Stawiają na porządek, zasady, hierarchię i przewidywalność. Sukces wynika w nich z przestrzegania reguł, a nie z siły czy innowacyjności. Dominują procedury, wiele poziomów zatwierdzania nawet błachych czynności oraz polityki firmy. 

Firmy takie dają stabilne stanowisko pracy i powtarzalność, mogą się dobrze skalować. Taka rozbudowana struktura niezbyt dobrze sprawdza się jednak w warunkach częstych zmian i konieczności dostosowywania do rynku. Częste jest marnotrawienie czasu i zasobów, jeśli nie pasują do obecnej procedury. 

Niebiesko-pomarańczowy 

Przejście na poziom pomarańczowy jest możliwe, gdy ludzie zaczynają kwestionować tradycję i skupiają się bardziej na wynikach, niż na szeroko pojętej etyce. Innowatorzy i osoby skupione na wynikach dostrzegają, że skostniała struktura nie służy ich sukcesowi. Firmy zaczynają mierzyć performance, wprowadzają KPI i mierzą efektywność zespołów.